Geplaatst op Maandag, 20 Februari 2012 om 22:05pm - Email » | Print » | 2 Reacties | Reageer!

“En het gebeurde na het einde der dagen Kajin bracht een mincha (offer) aan/voor de Eeuwige van de vrucht van de grond. En Hevel bracht, ook hij, van de eerstelingen van zijn kudde en van de meest uitgelezene, … (Genesis 4:3,4a)

Recent kwam ik nog een interessante berekening tegen over die ‘einde der dagen’. Het Hebreeuwse woord ‘kets’ (einde) heeft de getalswaarde van 190. Er zijn er die dus uitgaan van 190 dagen na de schepping van de wereld. Omdat er een meningsverschil is of de wereld geschapen is in Nissan (de Pesachmaand) of Tisjrie (maand van nieuwjaar en grote verzoendag) komt men respectievelijk uit op grote verzoendag (10 Tisjrie) of 10 Nissan (de dag dat een lam in huis wordt gehaald 4 dagen voor Pesach).

Kajin bracht van de vrucht van de grond, Hevel van de eerstelingen … en van de meest uitgelezene. Een duidelijk verschil. Rabbijn Ibn Ezra en Radak maken uit de algemene beschrijving op dat het bij Kajin om de resten ging van na de oogst in tegenstelling tot Hevel’s specifieke keuze, namelijk iets waar hij geen voordeel van gehad had voordien. (Er staat niet de ‘eerstelingen’ van de vrucht)

Ze brachten een mincha, maar het is dus niet duidelijk wat ze precies brachten.

De midrash Tanchoema noemt vlaszaad door Kajin en wol door Hevel. De wol is dan van de eerstelingen van de kudde. Vanuit deze uitleg wordt de verbinding gemaakt met het verbod op kleding van zowel wol als linnen. (zie Deuteronomium 22:11) Het is niet goed om een handeling van een zondaar en een rechtvaardige met elkaar te mengen. (Dit is geen bewijs, noch basis, maar een mogelijke uitleg van een gebod waarvoor G’d ons niet Zijn reden gegeven heeft.)

Overigens een dierenoffer kon het niet zijn, want dieren mochten nog niet gedood worden. Tenminste als je de Thora leest in chronologische volgorde.

Maar … dat is niet noodzakelijk. Waarom zou je persé chronologisch/historisch moeten lezen ? Ten eerste is de hele Thora op Sinai gegeven¹. Ten tweede is Thora G’ds gedachten, en G’d is boven de tijd verheven. Ten derde is Thora een eenheid en G’ds gedachte is niet ineens anders op twee momenten.

Daarom kan midrash Genesis Rabbah 22:5 een andere invalshoek kiezen. Gaat het hier om een brandoffer of ook om een vredeoffer ? Rabbi Eliezer en rabbi Josi ben (zoon van) rabbi Chanina verschillen hierover van mening. Een van de knelpunten is de vertaling van mechelvehen(chelev=vet)

“En van de meest uitgelezene” kan ook vertaald worden als ‘van het vet van hun’ (dan zou vet verbrand worden en vlees gegeten en dus een vredeoffer)

Uiteindelijk na diverse teksten geanalyseerd te hebben, lijkt rabbi Josi ben rabbi Chanina gelijk te krijgen. Niet-Joden mogen slechts brandoffers brengen en (althans op basis van deze midrash) geen vredeoffers en heb ik daarom ook gekozen voor ‘en van de meest uitgelezene’ (Of niet-Joden toch vredeoffers zouden mogen brengen is nog in onderzoek momenteel).

Tevens zijn er zowel verklaringen die ervan uitgaan dat er een altaar was, maar anderen die dat beslist tegenspreken.

Targum Jonathan op Genesis 8:20 beschrijft dat Kajin en Hevel hun mincha brachten op het altaar dat Adam reeds gebouwd had in Jeruzalem op de berg Moriah. Dit wordt in Genesis Rabbah 34:9 (legt Genesis 8:20 uit) herhaald met een verwijzing naar Psalm 69:32. Dat psalmvers wordt in de Talmoed (bAvodah Zara 8a) betrokken op het offer van Adam. Dus Noach (Genesis 8:20) en ook Avraham en Jitschak (Genesis 22) en Ja’acov (Genesis 28) gingen naar die plaats, de berg Moriah, die David herkende als de plek waar de Tempel gebouwd moest worden. Deze plek is vanaf de schepping de heiligste plek op aarde, vlak bij de steen die het fundament vormt van waaruit G’d de aarde schiep. Was de heiligheid van de berg Sinai tijdelijk, de berg Moriah is voor altijd heilig. Ook zal daar de derde Tempel ooit gebouwd worden.

Joseph Kimchi wijst duidelijk een altaar af en zijn zoon, de al eerder genoemde Radak, dat Hevel de dieren slechts levend vastbond. Meer niet.

Wat betekent “(en Hevel bracht), ook hij” ?

Dat lijkt volstrekt overbodig. Wat voegt dat toe aan informatie ? Kunnen we hier iets uit leren ? De Thora zegt niets overbodigs, dus zijn we uitgedaagd om uit deze ogenschijnlijk overbodige woorden ‘ook hij’ iets te leren.

In Leviticus 1:2 komt op eenzelfde wijze, ook in de context van ‘offers’ een ogenschijnlijk overbodig woord voor. “Als iemand van jullie de Eeuwige een ‘offer’ uit de veestapel wil aanbieden…..”; ‘mikem’ (van u/jullie) lijkt hier overbodig en zou zonder probleem weggelaten kunnen worden.

Een uitleg van de Kli Yekar is dat de persoon die wil offeren eerst zichzelf als het ware moet brengen als ‘offer’, dat is ‘zijn kwade neiging slachten en zich ontdoen van zijn slechte eigenschappen en daden’. Het ‘offer’ moet de weerspiegeling zijn van het innerlijke proces dat eraan vooraf is gegaan. Anders is het geen ‘offer aan G’d’maar ‘jouw offer’. Sforno zegt: ‘offert zichzelf’ door schuldbelijdenis en onderwerping (zijn wil aan G’ds wil) met verwijzing naar Hosea 14:3 en Psalm 51:19. Vandaar dat onze wijzen in de Talmoed (bChoelin 8a) zeggen bij Lev. 1:2 : ‘van jullie’ en niet ‘jullie allen’: de afvalligen zijn uitgesloten. En zoals het ‘van jullie’ in Leviticus overbodig lijkt, maar men eruit leren kan dat men eerst zichzelf moet ‘opofferen’, zo ook in Genesis 4:4a betekent ‘ook hij’ dat Hevel als het ware zichzelf bracht.

Rabbi Moshe Alshich vertaald dus onze tekst: “Hevel bracht ook hemzelf” en zegt dat Hevel niet genegen was om slechts zijn materiële producten te brengen, maar dat hij naast zijn dieren, alles wilde toevoegen.

Nu is het zo dat zelfs niet-Joodse ‘afgodendienaars’ een brandoffer mochten aanbieden tijdens de Tempelperioden, doch een Joods iemand die openlijk de Sjabbat overtrad of afvallige (b.v. christen was geworden) dat niet mocht. Dat komt omdat Joden al dicht bij G’d zijn en de grootheid van Thora., terwijl een niet-Jood nooit dicht bij G’d is geweest. Daarom is een niet-Jood die iets aanbiedt aan G’d iemand die dichter bij G’d wil komen, maar een Jood die zich uit vrije wil verwijdert van G’d en zich niet eerst verandert – zijn zonden belijdt en terugkeert naar het volk en Thora – niet voor G’d acceptabel is.

Als laatste keer ik terug naar een opmerking in mijn vorige studie, namelijk dat ik Hevel om zijn naäpen van Kajin negatief benaderde. Maar Rabbijn Hirsch gaf me een interessante verklaring. Kajin is de eerstgeborene en die hoort het voorbeeld te geven. Op hem rust de eerste verantwoording. Uit respect voor zijn broer wachtte Hevel met het brengen van zijn mincha. Pas toen Kajin uiteindelijk het initiatief nam, kon Hevel daar ook toe overgaan. Blijkbaar is Kajin, die zijn hele leven niet spiritueel was, uiteindelijk niet meer in staat om helder te zien waar het nu echt om ging. Terwijl voor Hevel, die ook wist dat het G’d helemaal niet om de ‘offers’ ging, het mooiste en beste vanzelfsprekend vond.

Echter volgens Radak is de volgorde niet absoluut en is Hevel mogelijk toch eerder dan Kajin. Zou in dat geval Kajin zich dan gedwongen gevoeld hebben om ook maar wat te brengen ?

Hoe dan ook, hoe we beide broers moeten beoordelen, valt nog te bezien. Maar dat voor later.

Gezien de lange tekst dit keer geen vragen van mijn kant, mede omdat ik hopelijk veel vragen heb opgeroepen bij de serieuze lezers. De bal ligt dit keer aan jullie kant.

Mattitjahu

¹ Of op Sinai een begin en daarna tijdens de woestijneis telkens als Mozes met G’d sprak bijgwerkt tot de intocht in het land Israel onder Jozua. Of Mozes of Jozua heeft de laatste hoofdstukken van Thora geschreven.

2 reacties op “Daden weerspiegelen het innerlijk” - Reageer ook!

1. Chr. Levi Zoutendijk zegt:

   februari 21, 2012 om 1:58 pm

   Mooi dat dhr. Kranendonk schrijft dat de Torah G’ds gedachten zijn en dat de Thora een eenheid en G’ds gedachte is.

   Als wij dat verstáán, dan lezen we Joh. 1 heel anders.
   In den beginnen was de Torah, en de Torah was bij God en de Tora was één met) God.
   Daardoor werd alles geschapen. Ook Jeshua. Die is de belichaming van de Torah (‘vleesgeworden woord’), omdat hij de Torah perfect hield (niet zondigde).

   Zouden wij dan geen Torah hoeven houden?

   Lees evt. ook verder op mijn site die vanuit dezelfde mindset de Bijbel tracht te lezen (door het aanklikken van mijn naam).

   Beantwoorden
2. Mattitjahu zegt:

   februari 22, 2012 om 7:39 pm

   Logisch gezien kan niet gezegd worden:’de Torah was bij G’d, want dat veronderstelt dat Torah en G’d twee entiteiten zijn’ terwijl Torah G’ds gedachten zijn en G’d en G’ds kennis zijn EEN, en geen twee en zijn ondeelbaar. Het is een fundamentele fout om G’d te metastaseren. Wat bij mensen twee entiteiten zijn, wij zelf en onze gedachten is niet voor G’d van toepassing.

   De Torah die wij ontvangen hebben op Sinai is aan ons volk gegeven en is onze opdracht. Torah is als het ware de ketoebah, de huwelijksacte tussen ons joden en G’d. Dat huwelijk is heilig en niet te ontbinden dan slechts van G’ds kant. Zolang daar geen bewijs voor is, (en die heb ik niet, u mogelijk wel ?) blijft die Torah een zaak tussen ons en G’d en kan en mag niemand tussenkomen.

   Niet joden hebben op Sinai de opdracht gekregen om de 7 noachitische geboden te houden als minimum, om daarmee een rechtvaardige samenleving mee te kunnen opbouwen.
   Wij joden houden Torah verplicht, nu actueel ongeveer 250 geboden.
   De niet jood moet er minstens 7 houden en na die basis mag een heleboel vrijwillig. Er zijn een aantal geboden die beslist verboden voor niet joden om te doen. (Torah of mezoeza schrijven, tefilim = gebedsriemen, tsitsiet = schouwdraden, Sjabbat en Feestdagen houden zoals joden opgedragen zijn) Het huwelijk van G’d met ons maakt ons uniek en anders (uitverkoren) en mogen ons nooit vermengen met niet joden. Een eeuwig verbod.

   Ik ga ervan uit dat u deze G’ddelijke instructie op Sinai onvoorwaardelijk aanvaard en zult gehoorzamen en niet u zelf een geestelijk joodse status meent te moeten geven c.q. aanmeten.

   Dus, niet joden houden Torah maar dat moet wel goed verstaan worden: de Torah voor zover G’d het heeft verplicht voor niet joden.

   Het is mij eerlijk gezegd een raadsel om een reeds afgedaalde Torah op Sinai opnieuw te laten plaatsvinden. Een mens is geen Torah, hij doet Torah. Omdat Jezus een jood was had hij net als ieder andere jood dezelfde plicht om Torah te doen.
   Een niet jood blijft tot in lengte van dagen slechts verplicht aan de zeven grondregels van Noach.
   Een niet jood die deze geboden doet omdat G’d ze Mozes, de grootste profeet en niemand zal hem ooit op dat nivo evenaren, gegeven heeft, deel hebben aan de toekomende wereld.

   Het doel van de geboden/Torah houden is niet om iets voor later te ontvangen (dat duidt niet op liefde maar op egoisme) maar zijn een expressie van het liefhebben van G’d. Liefhebben is niet uit op ontvangen, maar op geven. Wij moeten G’d dienen, en G’d niet ons.

   Ik ga niet in op uw site, omdat u chr. leringen en NT mengt met bepaalde brokstukken Torah, waardoor het een volledig christelijk verhaal blijft.
   Mijn reactie is slechts dat u goed moet beseffen dat G’d niet joden zeven geboden heeft verplicht.
   Als u dat te weinig vind, kunt u ook joods worden volgens de officiele weg. Dan bent u de Torah verplicht zoals nu geldt. Het is een moeilijke en zware weg en een leven met ook veel lijden. U kunt zich ook de 7, in deze tijd al erg moeilijke, geboden houden. De details van die 7 zijn reeds al zo moeilijk dat de kans bijzonder groot is dat u die al niet haalt.

   Zowel ik als ons volk als G’d vragen u dringend niet aan diefstal te doen en u iets toe te eigenen wat het uwe niet is. Breek ook niet in in ons huwelijk. Ik weet ook niet of G’d daar zo blij mee is.

   Sterkte met uw 7 erg moeilijke geboden en verheug u in G’ds dienst.

   Mattitjahu

   Beantwoorden