Vorige week ben ik teruggekomen van een reis in Israel. Ik denk dat dit mijn meest indrukwekkende ervaring met Israel is geweest. Nog nooit ervaarde ik eerder zo sterk dat betrokkenheid bij Israel, bij Gods volk, een zaak is van je zelf helemaal geven. Half liefhebben, of een beetje houden van, dat kan niet. Het is alles of niets.

Ik wil jullie één ervaring vertellen. 

Op woensdagavond hadden we om 6 uur een afspraak met een groep ouderen die als kind de Shoah (de Holocaust) hadden overleefd. Met een kleine delegatie van Isreality en Christenen voor Israel gingen we hen kaarten geven die tijdens de Tzahal-concerten waren ingevuld door bezoekers. Kaarten waar een groet en een teken van verbondenheid op staat. We hadden er zo’n 1500 bij ons. De meesten van de Holocaust-overlevenden, spraken Russisch, sommigen een mondjevol Engels. Allemaal lieve oude mensen, met de meest verschrikkelijke herinneringen die ze al 65 jaar met zich moeten meedragen. Na 65 jaar hebben ze het nog steeds nodig om lotgenoten op te zoeken en ervaringen te delen. Onvoorstelbaar lang, voor een onvoorstelbaar leed. 

Toen we vertelden dat de kaarten een blijk van vriendschap waren van jongeren in Nederland, zag je de ontroering op hun gezichten. Vijftienhonderd blijken van medeleven en vriendschap. Een van hen (op de foto voorin rechts) wilde een paar woorden zeggen tegen ons. Woorden van waardering, ze vertelden dat ze dit zo nodig hebben. 

Ik stelde deze man, Vladimir, nog een aantal vragen. Ik vroeg hem waarom het belangrijk is dat jongeren in Nederland vandaag nog interesse zouden moeten hebben voor de Holocaust, zo lang geleden. Zijn antwoord was overduidelijk. Ik wil niet, zei hij, dat de herinnering aan de Shoah sterft met ons. Elk jaar wordt ons aantal minder, we moeten dit doorgeven, het màg niet vergeten worden. 

Het mag niet vergeten worden. Ook niet een beetje. 

Het is zoals houden van Israel: alles of niets…